Hạt Lạc nhân đỏ đã gắn bó với Cộng đồng các dân tộc trên huyện Văn Bàn từ bao đời qua. Cứ khoảng tháng 1 - 2 và tháng 7 - 8 hàng năm, người dân tận dụng những thửa ruộng cao không chủ động nước, khu vực nương, vườn, đất soi bãi ven song và suối để trồng lạc đỏ. Tùy theo mùa vụ, sau khoảng từ 110 - 130 ngày, lạc được đồng bào dân tộc nhổ đem về tách củ hoặc tách hạt phơi khô, tích trữ dùng để ăn dần quanh năm và lưu giữ trồng vụ sau.

Hồi còn nhỏ, tôi còn nhớ như in hình ảnh mẹ tôi nấu nồi cơm nóng hổi, nắm thành từng nắm nhỏ rồi chấm với muối lạc. Lạc đỏ được rang khô bằng chảo gang, trà sát vỏ và giã tay sau đó trộn với muối rang. Hạt lạc béo ngậy, bùi bùi kèm hương vị thơm thơm của muối ớt khiến tôi dù ăn nhiều món ngon khacs nhưng không thể quên hương vị đặc trưng dân rã của muối lạc Đỏ này.
Do được gieo trồng trên vùng đất giàu khoáng chất, nơi đầu nguồn nước tinh khiết, hạt lạc đỏ trồng ở Văn Bàn vừa rắn chắc, vừa có vị bùi, béo, ngậy thơm, khác hẳn lạc ở miền xuôi và các vùng đất khác.
Thời bao cấp trở về trước, tuy là củ, là hạt nhưng lạc đỏ được các gia đình coi là thực phẩm thay thế cho thịt, cá. Lạc đỏ được chế biến thành nhiều món như luộc, rang, xào và cả kẹo, mứt, bánh… đều là những món ăn thân thuộc, gần gũi.
Ngày nay, Lạc đỏ được Bà con coi là thực phẩm quý, làm quá biếu đặc sản địa phương gửi đến khách xa gần. Lạc đỏ là thực phẩm rất lành tính nên luôn được các Bà nội trợ lựa chọn là danh mục thực phẩm không thể thiếu trên mỗi kệ bếp của gia đình.

Thay đổi tập quán canh tác, tạo lập vùng nông sản hàng hóa có giá trị kinh tế cao, mời gọi doanh nghiệp về với nông nghiệp là cách làm, định hướng của huyện Văn Bàn. Đây chính là cách làm thiết thực trong việc tham gia vào thực hiện đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh. Hiện, giống lạc đỏ huyện Văn Bàn được trồng 2 vụ trong năm với tổng diện tích khoảng 300 ha, chủ yếu ở các xã Hòa Mạc, Dần Thàng, Võ Lao, Chiềng Ken …cho sản lượng gần 500 tấn lạc củ, tổng doanh thu ước khoảng 15 tỷ/năm. Với chất lượng tốt, sản lượng chưa nhiều, nên lạc đỏ Văn Bàn luôn không đủ cung ứng cho thị trường.
Thấy được lợi ích của việc phát triển sản phẩm lạc đỏ, Hợp tác xã dịch vụ Nông lâm nghiệp và xây dựng Quang Vinh đã hợp đồng liên kết với các hộ dân vận động người dân tham gia vào là thành viên Hợp tác xã, cam kết thu mua sản phẩm lạc tươi vỏ đỏ địa phương. Sản phẩm sau khi mua về được sấy khô bằng máy sấy, bóc và chọn lọc những hạt mẩy, đều hạt, đóng túi hút chân không….đảm bảo các điều kiện sản phẩm lạc đỏ thương phẩm giữ an toàn vệ sinh thực phẩm, sạch, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng…

Đến nay lạc đỏ Văn Bàn đã có mặt trên thị trường trong huyện, tỉnh và ngoài tỉnh, được người tiêu dùng tin tưởng, sử dụng. Để sản phẩm lạc đỏ đến gần hơn với từng bếp ăn gia đình Việt, ngoài các đại lý liên kết tiêu thụ sản phẩm lạc đỏ của mình, Hợp tác xã Quang Vinh đã mở rộng thêm các kênh bán hàng qua Zalo, facebook, website... Qua đó từng bước nâng vị thế của sản phẩm trên thị trường, sản phẩm lạc đỏ tự hào mang trong mình hương vị đặc trưng của huyện Văn Bàn.